Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

“Jahon tarixi” fanidan oʻquv-uslubiy majmua

Jahon tarixi fanining modul papkasi Mirzo Ulug’bek nomidagi O’zbekiston Milliy univyersiteti tomonidan ishlab chiqilgan va univyersitet kengashining 2024-yil avgustdagi 1-sonli qarori bilan tasdiqlangan Jahon tarixi fanining o’quv dasturi asosida ishlab chiqilgan.

Amaliy matematika 1,2 fanidan amaliy mashg'ulotlar o'tkazish bo'yicha uslubiy qo'llanma

Uslubiy ko'rsatma ''Oliy matematika ''kafedrasining 2025 yil 25 avgust dagi 1-sonli yig'ilishida muhokama qilingan va ma'qullangan .

Amaliy matematika 1,2

Ma'ruzalar kursi Iqtisodiyot va Buxgalteriya hisobi yo'nalishlarida tahsil olayotgan bakalavr talabalariga mo'ljallangan.

«Sotsial psixologiya» fanidan oʻquv-uslubiy majmua

Ijtimoiy psixologiya juda qadimiy va shuning bilan birga u o’ta navqiron fandir. Uning qadimiyligi insoniyat tarixi, madaniyati va ma’naviyatining qadimiy ildizlari bilan belgilanadi. Ular aslini olib qaraganda, u yoki bu jamiyatda yashagan kishilar o’rtasidagi ijtimoiy munosabatlarning va tafakkurning hosilasi ekanligi bilan e’tirof etilsa, ijtimoiy psixologiya o’z uslubiyati, predmeti va fanlar tizimida tutgan o’rnining yangiligi insoniyat taraqqiyotining eng yangi davrida shakllanganligi va rivojiga turtki berganligi bilan tavsiflanadi. Darhaqiqat, ijtimoiy psixologiyaning fan sifatida tan olinishi xususida so’z borar ekan, uning rasman e’tirof etilishi 1908 yil deyiladi. CHunki aynan shu yili ingliz olimi V.Makdugall o’zining “Ijtimoiy psixologiyaga kirish” kitobini, amerikalik sotsiolog E. Ross esa “Ijtimoiy psixologiya” deb nomlangan kitobini chop ettirgan edi. Bu asarlarda birinchi marta alohida fan - ijtimoiy psixologiyaning mavjudligi tan olindi va uning predmetiga ta’rif berildi.

«Uzluksiz ta’limdagi tendensiyalar va zamonaviy yondashuvlar » fanidan oʻquv-uslubiy majmua

Bugun yangi Oʻzbekiston jahon hamjamiyati safida oʻz oʻrniga ega boʻlib bormoqda. Mamlakatdagi har bir soha zamonga xos va mos tarzda rivojlantirilib, har bir sohada yangilanish nafasi ufurmoqda. Keling uzoqqa bormay birgina taʼlim sohasidagi islohotlar haqida toʻxtalaylik. Sababi soʻngi yillarda yurtimizda maktab, oʻrta maxsus va oliy taʼlim tizimida raqobat muhitini shakllantirish, davlat-xususiy sherikchilik va xususiy sektor resurslaridan keng foydalanish, aholining oliy taʼlim bilan qamrab olinishini rivojlangan davlatlar darajasiga yetkazishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Ta’lim tizimini yanada rivojlantirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻg‘risida”gi farmonni imzoladi. Ushbu farmonga asosan, Oʻzbekiston Respublikasida oliy ta’limni tizimli isloh qilishning ustuvor yoʻnalishlarini belgilash, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviyaxloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan yuqori malakali kadrlar tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtarish, oliy ta’limni modernizatsiya qilish, ilg‘or ta’lim texnologiyalariga asoslangan holda ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish maqsadida quyidagilar:

Neft-gaz geokimyosi laboratoriya mashg'ulotlari

Ushbu o'quv qo’llanmada Neft-gaz geokimyosi faniga oid laboratoriya mashg'ulotlari mavzulari keltirilgan. Har bir mavzu nazariy qism, mustaqil ta’lim uchun savollar va mashqlardan iborat bo'lib talabalarning bilim va ko'nikmalarini mustahkamlashda yordam beradi. Mavzularni tanlashda mutaxassislik xususiyatlariga bog'liqligiga alohida e’tibor qaratilgan. O'quv qo'llanma 60530200-Neft va gaz kimyosi ta’lim yo'nalishi talabalari uchun mo'ljallangan.

“Manaviy tarbiyaning tarixiy-nazariy asoslari” fanidan modul-papka

Ma’naviyat O‘zbekistonda yangi jamiyat qurishning iqtisod bidan birga ustun yo‘nalishlaridan hisoblanadi. «Xalqning ma’naviy ruhini mustahkamlash va rivojlantirish — O‘zbekistonda davlat va jamiyatning eng muhim vazifasidir», - deb ta’kidlagan yedi mustaqillikning ilk yillaridayoq Islom Karimov. O‘z fikrini yana davom yettirib u: «Ma’naviyat - insonning, xalqning, jamiyatning, davlatning kuch-qudratidir», deb baho beradi. «Ma’naviyat» rasmiy hujjatlarda, ilmiy adabiyotlarda, matbuotda tobora keng qo‘llanilishiga qaramasdan, u ilmiy tushuncha sifatida alohida maxsus va atroflicha keyingi yillarda o‘rganila boshlandi. Hattoki sovet davrida o‘zbek tilida chop etilgan «Filosofiya lug‘ati»da bu tushunchaga o‘rin ham berilmagan. Vaholanki, «ma’naviyat» va uning o‘zagidan yasalgan «ma’naviy» tushunchalarining qo‘llanilish doirasi keskin kengayib, ularning lug‘aviy va terminologik mazmunlari shunchalik boyib bormoqdaki, bu ma’naviyatni alohida ilmiy tushuncha sifatida o‘rganishni, uning madaniyat, ong, tafakkur, dunyoqarash, ruhiyat hamda badiiy, siyosiy, axloqiy qadriyatlar va h. k. tushunchalar tizimidagi o‘rnini aniqlashni, ular bilan o‘zaro munosabatlarini tahlil qilishni taqozo yetmoqda.

“Arxeologiya” fanidan o’quv uslubiy majmua

Arxeologiyada tadqiqot predmeti va ob’ekti farqlanadi. Arxeologiya fanining predmetini qadimgi dunyoning moddiy, ma’naviy, maishiy, etnogenetik, ijtimoiy tomonlari tashkil etadi. Tadqiqot ob’ekti esa, tarixiy jarayonni tiklashning asosiy vositasi bo‘lgan moddiy manbalardir. Arxeologiya kishilikning o‘tmish tarixini asosan, bizgacha yetib kelgan yodgorliklar va ashyoviy manbalar asosida o‘rganuvchi 8 fandir. Shu nuqtai nazardan ayrim tadqiqotchilar arxeologiyani moddiy madaniyat tarixini o‘rganuvchi fan sifatida talqin qilganlar. Ayrim mamlakatlarda arxeologiyaga antropologiyaning bir qismi sifatida qaraladi.

Kasbiy ma’naviyat modul-papka

Bugungi kunda ma’naviyat masalasi dоlzarb muammоlardan biri sifatida talqin qilinib, yоshlarning ma’nan yetuk, barkamоl shaxs sifatida kamоl tоpishida ta’lim-tarbiya jarayоnini uzluksiz tarzda amalga оshirishni yanada kо‘prоq taqоzо etmоqda. Prezidentimiz Sh.M.Mirziyоyev ma’naviyatga shunday ta’rif berganlar: “Yangi О‘zbekistоnni barpо etish ustunlaridan biri – kuchli ma’naviyatdir. Agar kimdir, ma’naviyat masalasi – bu faqat idоra va Ma’naviyat markazi yоki tegishli vazirlik va idоralarning ishi, deb о‘ylasa xatо qiladi. Bularning barchasi оldimizda turgan eng asоsiy, eng muhim vazifalardan biridir”. Tarixga nazar tashlasak, оta-bоbоlarimiz bir necha asrlar оldin yaratgan tarixiy yоdgоrlik manbalarida, buyuk mutafakkirlarimiz esa о‘zlarining ilmiy asarlarida ta’lim-tarbiya haqidagi pedagоgik ta’limоtlarini kо‘rishimiz mumkin. Ushbu ta’limоtlarda ma’naviy kamоlоt va tarbiya haqida alоhida sо‘z yuritilgan. Dastavval, xalqimizning ilk yоzma yоdgоrligi “Avestо”ga murоjaat qilganimizda, insоn оdоb-axlоqi, ma’naviyati о‘zgacha bayоn etilib ushbu “uchlik”da aks ettirilgan. “Avestо”ning ma’naviy-axlоqiy uchligi, оradan ming yillar о‘tgan bо‘lsada, hali hanuz bu ta’limоtning mоhiyati bugungi davr talabida ham о‘z ahamiyatini yo‘qоtmagan. “Avestо”dagi uchlikning haqiqiy manbalariga yоndashiladigan bо‘lsa, ular qadimgi zamоn – insоnning о‘z xatti-harakatida yaxshi fikr, yaxshi sо‘z, yaxshi amal ilgari surilgan barcha ijоbiy yо‘l yо‘riqlarga оg‘ishmay amal qilishga chоrlaydi.

Boshlang‘ich ta’limda innovatsiya va integratsiya fanidan o‘quv-uslubiy majmua

TA’LIM -bilim berish, malaka va ko‘nikma hosil qilish jarayoni, kishini hayotga mehnatga tayyorlashning asosiy vositasidir. Ta’lim jarayonida bilim o‘zlashtiriladi va tarbiya amalga oshiriladi. Ta’lim tor ma’noda o‘qitish tushunchasini anglatadi. Lekin u faqat turli o‘quv yurtlarida o‘qitish jarayoni emas, balki oila, ishlab chiqarish va shu kabi sohalarda ham mahlumot o‘zlashtirish jarayonidir. Ta’lim ilm berish va tarbiyalashni o‘ziga qamrab olib, respublikaning aql zakovat va ilm borasidagi kuch-quvvatini rivojlantirish, jamiyat, oila va davlat oldidagi o‘z mashuliyatini anglaydigan har jihatdan barkamol erkin shaxsni shakllantirish maqsadini ko‘zlaydi. SHuning uchun ham u ustuvor soha hisoblanadi. Ta’lim faoliyati o‘z tarkibiga quyidagilarni qamrab oladi: a) mahlum bir tajriba va amaliy faoliyat turini muvaffaqqiyat bilan tashkil qilish uchun olamning zarur xususiyatlari haqidagi axborotlarni o‘zlashtirish (bu jarayonning mahsuloti bilimlardir); b) mana shu faoliyat turlarini yuzaga keltiradigan usul va vositalarni o‘zlashtirish (bu jarayonlarning mahsuloti malakalardan iborat bo‘ladi); v) ko‘zlangan maqsad va berilgan masala shartiga mos ravishda to‘g’ri yo‘l va usul tanlash hamda nazorat qilish uchun ko‘rsatilgan axborotlardan foydalanish usullarini egallash (bu jarayonning mahsuli – malakadan iborat bo‘ladi). Insonning mahlum bilim, ko‘nikma va malakalarni o‘zlashtirishida ongli maqsad bilan boshqariladigan barcha harakatlari ta’lim bilan bog’liq bo‘ladi.

Avtomobillar texnik ekspluatatsiyasi va servisi.

O'quv qo'llanma amaliy ko'nikmalarni rivojlantirish va mustaqil ishlarni samarali bajarishni ta'minlashga xizmat qiladi.

Neft va gaz quduqlarini burg'ilash

Darslikda neft va gaz quduqlarini qurish haqida tushuncha burg'ilashning geologik sharoitlari tog' jinslarini yemiruvchi asboblar,himoya quvurlari bilan mustahkamlash xaqida ma'lumotlar berilgan.

Pedagogik mahorat fanidan o‘quv-uslubiy majmua

O‘zbekiston Respublikasida o‘qituvchi kadrlarning ma’naviy qiyofasiga, aqliy salohiyatiga hamda kasbiy mahoratiga nisbatan alohida mas’uliyatlar yuklangan. Chunonchi, bu borada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimov quyidagilarni qayd etadi: «Biz yurtimizda yangi avlod, yangi tafakkur sohiblarini tarbiyalashdek mas’uliyatli vazifalarni ado etishda birinchi galda ana shu mashaqqatli kasb egalariga suyanamiz va tayanamiz, ertaga o‘rnimizga keladigan yoshlarning ma’naviy dunyosini shakllantirishda ularning xizmati naqadar beqiyos ekanini o‘zimizga yaxshi tasavvur qilamiz». Ushbu fikrlardan bugungi kun o‘qituvchisiga nisbatan qo‘yilayotgan talablarning mazmun va mohiyati anglaniladi.

Ishlab chiqarish menejmenti

Bugungi kunda "Ta’lim to’g’risida"gi qonun, "Kadrlar tayyorlash Milliy dastur asosida oliy ta’lim sohasida jiddiy islohotlar o'tkazilmoqda. Jumladan, o’quv jarayoniga yangi pedagogik texnologiya joriy etilmoqda, ayniqsa talabalarni mustaqil ish olib borishga, mustaqil fikrlashga o’rgatish bosh masalaga aylanmoqda. Bu jarayon boshqa o’quv fanlari qatori "Ishlab chiqarish menejmenti" fanini o’qitish, binobarin, uning tarkibiy tuzilmasini tubdan yangilashni taqozo etmoqda. Shularni nazarda tutib, mazkur fan bo’yicha ushbu darslik tayyorlandi.

Axborot xavfsizligi asoslari

Ushbu darslik 60610200 - Axborot tizimlari va texnologiyalari (tarmoqlar va sohalar bo’yicha) ta'lim yo'nalishiga mo'Ijallangan bo'lib, unda Axborot xavfsizligi asoslari fanining predmeti, maqsad va vazifalari, davlatning axborot xavfsizligini ta’minlash tamoyillari, uning axborot infratuzilmasini tahlil qilish va kompyuter tizimlarining axborot xavfsizligini ta'minlash muammolarini hal qilish, axborot himoyasi tizimlarini yaratish asoslarini о'rgatish, xavfsizlik siyosati dasturini yaratish asoslarini о'rgatish, kompyuter tizimlarini xavfsizligini baholash asoslarini, xavfsizlikni ta ’minlash usul va vositalarini о'rgatishga asoslangan mavzular to’liq yoritilgan.

Pedagogika (I-qism)

Darslik pedagog kadr tayyorlashga qarutilgan ta‘lim yo‘nalishlariga mo'Ijallangan, unda pedagogika fanining asoslari, maqsad. vazifalari, tadqiqot metodlari, didaktika va tarbiya nazariyasining umumiy mazmuni (chunonchi, tamoyil, shakl, metod va vositalari, ijtimoiy tarbiya turlari, ularning o'ziga xos jihatlari, samarali tashkil etish omillari, O'zbekiston Respublikasi uzluksiz ta'lim tizimi, ta'lim muassasasi menejmenti, shuningdek, korreksion (maxsus) pedagogikaning mohiyatlari) xususida so'z yuritiladi.