Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Хонадон ва жаҳон (роман)

Онажон .Бугун мен пешонангиздаги жажжигина лоларанг холни кенг қизил хошияли сорийиегизни мехрибон хамиша хотиржам чуқур кўзларингизни яққол кўриб турибман.

НАВОДИР УН-НИҲОЯ

Зихи зуҳури жамолинг қуёш каби пайдо, Юлунг қуёшнина зарроти каан ўзуб шайдо. Юзунг зиёсидин ар субҳ айни ичра баёз, Сочинг каросидин ар шом бошида савдо, Зуҳури ҳуснунг учун айлабон мазоҳирни, Бу кўзгуларда ани жилвагар килиб амло Чу жилва айлади ул ҳусн айлабон ошик, Салойн ишқин этиб офариниш ичра сало. Бири кабул эта олмай они магарким, мен Қилиб отимни зулуму жаҳул бирла адо Демайки мен Ўзи маъшуқ ўлуб, Ўзи ошик, Ки тиғи ғайрат ўлуб анга нақш гайри тудо Навоий ўлмади тавҳид гуфтугў била фаҳм, Магарки айзагасен тилни катъу жонни фидо.

МУНШАОТ

Ҳамди мавфур ул сониъғаким илми муншийси сунъ қалами била каломи мажид иншосин офариниш авроқиға рақам қилди, то офариниш аҳли анинг аҳкоми била амал қилғайлар ва яхшини ёмондину қилурни килмасдин билгайлар.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Йигирманчи том. ДЕВОНИ ФОНИЙ (давоми) ҚАСИДАЛАР МУФРАДОТ ИЛОВАЛАР

Кардаме дар хоки кӯи дӯст маъво, кошки! Судаме рухсори худ бар хоки он по кошки! Омадӣ берун зи кӯи (он) сарви боло кошкӣ! Бурқаъ афкандӣ зи рӯи оламоро, кошки! Дидаме дидори он дилдори раъно кошки! Дида равшан кардаме з-он рӯи зебо кошки!

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн саккизинчи том. ДЕВОНИ ФОНИЙ

Навоий «Девони Фоний» ҳақида «Муҳокамат ул-луғатайн» асарида маълумот берган¹. Шоирнинг форсий девони турли йилларда нашр бўлган ва девонни нисбатан мукаммал тарзда профессор Ҳамид Сулаймон чоп эттилган³. Бироқ бу нашрдан ҳам анча ғазаллар, қасидалар, кичик жанрлардаги шеърлар тушиб қолган. Бу камчиликларни тўлдириб, девонни тўлиқ ҳолда нашр этишга киришилди. Энг мукаммал ҳисобланган Париждаги 285 рақамли қўлёзманинг фотонусхасидан асос, нусха сифатида фойдаланилди. Шунингдек, «Девони Фонийнинг Теҳрон нашри, тожикистонлик адабиётшунос олим Муродий (Тожибоев Ҳожимурод) нашрга тайёрлаган «Девони Фоний» қўлёзмасидан ҳам истифода этилди. Имкон даражасида илгари нашр бўлган ғазалларни ҳам қўлёзмага солиштириб, хатолари тузатилди.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн бешинчи том. ХАМСАТ УЛ-МУТАҲАЙЙИРИН ҲОЛОТИ САЙЙИД ҲАСАН АРДАШЕР ҲОЛОТИ ПАҲЛАВОН МУҲАММАД НАЗМ УЛ-ЖАВОҲИР

Бани одам ашроф ва ҳавосси хилватларида, хусусан, ва аҳли олам сойир авоми анжуманларида, умуман, тасаввур ва аноният умуринииг худройи ва ужбу нафсоният оламининг даштпаймойи Алишер ал мутахаллис бин-Навоий (ғаффара зунубаху, саттара убба-ҳу) андоқ арз қилур ва бу навъ шарҳға еткурурким, Олий ҳазрати валоят манқибати кошифи асрори раббоний ва олими румуз ва асрори самадоний ал-уламо варсаҳ ал-анбиё қисмат кохида илми ўн оламча эрканлардин изтирор ортуқроқ тарака олғон ва уламо умматига к-анбиёйи исроил комида юз йигирма тўрт минг ҳариф аросида ўзини тариқат элининг муқтадо ва имоми, шариф хайлининг мужтаҳид ва шайх ул-исломи, яъни Нур ул-ҳақ вад-дин, каҳф ул-ислом ва муслимийна шайхуно6 ва Мавлоно Абдураҳмон ул-Жомий.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн тўртинчи том. МАҲБУБ УЛ-ҚУЛУБ МУНШАОТ ВАҚФИЯ

Ҳамд ангаким, зотиға ҳамд ончаким, сазовордур, айтса бўлмас ва сано ангаким, эҳсониға сано ончаким, ери бордур битса бўлмас. Зоти жамиъ камолат сифоти била мавсуф, сифотидин мажмуъи камолот кашф аҳлиға макшуф. Танзиҳи тил шарҳ қилурдин мубарро, тақдиси эл васф этардин муарро. Азамати боғида сипеҳри даввор бир нилуфардин кам ва қудрати оллида нужуми собита ва сайёра ул нилуфар юзида бир неча қатраи шабнам. Нилуфар юзига шабнам сочкучи ҳам ул ва шабнам суйидин нилуфарзор, балки гулистони Эрам очғучи ҳам ул.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн учинчи том. МАЖОЛИС УН-НАФОИС

Хурдабинлар хизматида ва хирадойинлар ҳазратида маъруз улким, назм каломи рутбаси рифъатиға ушбу далил басдурким, анинг муқобиласидаким, араб фусаҳоси балоғат зеварлари била намойишлиқ ва фасоҳат гавҳарлари била оройишлиқ назм раънолариға жилва берурлар эрди ва даъво кўси овозасии фалакка еткурурлар эрди. Ҳазрати малики алломнинг каломи муъжиз низоми Жабраили ҳужаста фаржом воситаси била хайрул-аном алайҳиссалавоту вассалламға нозил бўлди.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн иккинчи том. ЛИСОНУТ-ТАЙР

Жон қуши чун мантиқи роз айлагай, Тенгри ҳамди бирла оғоз айлагай. Улки махлуқот халлоқидур ул, Ондин ўзга фонию боқийдур ул. Сониъиким чекти чун сунъи қалам, Офариниш тарҳини қилди рақам. Айлагач дойир тўқуз афлокни, Қосир этти фаҳмидин идрокни. Кўкни тун-кундин муламмаъ айлади, Меҳру анжумдин мурассаъ айлади. Ойни кўк тирноғидин қилди мисол, Олғон ул тирноғ бир ёнин ҳилол.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўн биринчи том. ХАМСА. Садди Искандарий

Худоё, мусаллам худолиқ санга, Биров шаҳки, даъби гадолиқ санга. Худованди бемислу монандсен, Худовандларга худовандсен. Забардастлар зердастинг сенинг, Бийиклар келиб борча пастинг сенинг. Санки кўргузуб мавж дарёйи жуд, Сен айлаб аён коргоҳи вужуд. Вужуд аҳлининг коми жудунг била, Келиб жуд қойим вужудунг била. Вужудунг қачон қилса зоҳир қидам, Бўлуб борча ашё вужуди адам.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Ўнинчи том. ХАМСА Сабъаи сайёр

Эй сипосинг демакда эл тили лол, Элга тил сендин ўлди тилга мақол. Сендин инсонға тору пуди жасад, Жасад ичра кўнгул, кўнгулда хирад. Сен қилиб фарқ уйида пинҳоний Қоргоҳи димоғи инсоний. Кўк топиб сайру ер сукун сендин, Бири саркаш, бири нигун сендин. Тунд сендин сипеҳр Баҳроми, Чангзан Зуҳранинг Дилороми.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Тўққизинчи том. ХАМСА - Лайли ва Мажнун

Эй яхши отинг била сароғоз, Анжомиғаким етар ҳар оғоз. Эй сендин улус хужаста фаржом, Оғозингга ақл тоимай анжом. Эй ақлға фоизи маоний, Боқийсену борча халқ фоний. Эй элга адам бақони айлаб, Зотингға фанони фони айлаб, Эй илмингға ғайб сирри маълум, Мавжудсен, ўзга борча маъдум. Эй йўқ қилибон адамни будунг, Йўқлуғни адам қилиб вужудунг.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Саккизинчи том ХАМСА - Фарҳод ва Ширин

Биҳамдик фатҳ абвоб ул-маони, Насиб эт кўнглума фатҳ ўлмак они. Кўзумга ул эшик куфлин радид эт, Анинг фатҳиға килкимни калид эт. Очиб ул ганж қуфлин бу калидим, Насибим айла неки бор умидим.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ. Еттинчи том ХАМСА Ҳайратул-аброр

Совет даврида «Хамса» достонлари биринчи марта Тил ва адабиёт институти илмий ходимлари томонидан 1939-1940 йилларда бирмунча қисқартирилган ва шарҳланган ҳолда лотин алфавитида нашрга тайёрланиб, насрий баён билан ёнма-ён ҳолда эълон қилинди. Бу ишга Ғафур Ғулом, Солиҳ Муталлибов, Ғулом Каримов, Амин Умарий, Ҳусайнзода, Тўхтасин Жалолов каби шоир ва олимлар катта ҳисса қўшдилар. «Хамса» достонлари, «Ҳайратул-аброр»ни мустасно қилганда, 1948 йилда улуғ шоир таваллудининг 500 йиллигини нишонлаш билан боғлиқ равишда, насрий баёнларсиз янги рус алфавитида иккинчи марта чоп этилди. Бу нашр ҳам оммавий нашр бўлиб, маълум даражада қисқартирилган ва етарли даражада илмий шарҳланмаган эди.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ Йигирма томлик Олтинчи том ХАЗОЙИН УЛ-МАОНИЙ Фавойид ул-кибар

Эй, етти манзар тарҳиға меъмори сунъунгдин бино, Маснуълар фоний, вале маслуби сониъдин фано. Чекмай малак лутфунг куни жуз зикр ила тасбиҳ уни Одам дебон қаҳринг туни ҳар дам «заламно раббано». Ҳамдингға ҳар кўтаҳ назар ҳам гунгу лол ўлғай магар Чунким демиш хайрул башар ул ерда лоуҳси сано.

МУКАММАЛ АСАРЛАР ТЎПЛАМИ Йигирма томлик Бешинчи том

Эй навбаҳори оразинг субҳиға жонпарвар ҳаво, Андин гулу булбул топиб юз барг бирла минг наво. Тўбию шоҳи сидрадур кўюнг гиёҳи, негаким Ушшоқ ашку оҳидин ҳар дам топар сую ҳаво. Заҳри фироқингдин қаю ошиқки бўлди талхком, Нўши висолинг етмаса, Исо анга топмас даво.