Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

УЗБЕК ТИЛИ СУЗ МСАЛИШИ ТИЗИМИ

Узбек тилшунослигида сумгги йилларга калар тил ,\одиса-лари, асосан, узга тилларга оид фикр-муло\азалар, жумла-дан, рус тилшунослигилаги таълимотлар, тайёр колип-кои-далар асосмда тал кин этиб келинди. Бу кол ни узбек тили фактларининг тахлилидагииа эм ас, катто узбек тилшуиослиги сокаларини урганишда \ам кузатиш мумкин. Масалан, тил-шуносликда, жумладан, рус тилшунослигида, куп вактта калар фонетика, лексикология, морфология ва синтаксис „Грамма-тика“ ичида берилиб, урганиб келинган булса, кейинчалик факат морфология ва синтаксисгина грамматика»инг к*гсм-лари, деб карала бошланди; суз ясалиши алохида соха си-фатида морфологиядан ажратилди ва хрказо.1 Бу кол узбек

Dendrologiya

Darslik universitel va qishloq xo'jaligi oliy o‘quv yurtlarmmg 5410800 -o‘nnonchilik va aholi yashash joylanni ko'kfllaittzorlasbtirish yo'nalishi bn‘yicha tohsil oluvchi b.'ikalavilar uchun mo‘!jallangan bo'lih. ormonchilik va ko'kalamzorlashtinsh bo'yieha davlat ta'lim standartlariga mos keladi. Darslikdan o'qituvchilai, ilmiy xodimlar ham da o‘rmon xo'jaligi va ko‘ka]amzorlash*irish mutaxassislari foydalanishlari mumkin

ЎЗБЕК ТИЛИ ФОНОЛОГИЯСИ ВА МОРФОНОЛОГИЯСИ

Жаҳондаги энг катта туркий тилларидан бўлиб давлат тили мақомини олган ўзбек тили хозирги давр тилшунослигидаги назария ва методлар ёрдамида илмий тадкик этилмоқда. Мазкур китоб ўзбек тили фонологияси ва морфонологиясининг илмий асосларини тадкик багишланган. Унда ўзбек тили унли ва ундош этишга фонологик оппозициялари, фонемаларининг фонотактика, морфонологик алмашинувлар, нейтрализация, акцентологик ва интонологик морфонология масалалари ёритилган

Fizikadan praktikum

Ushbu qo‘llanma pedagogika universiteti va institutlarining «Fizika va astronomiya», «Matematika - informatika» yo'nalishlari dasturi asosida yozilgan bo‘lib, unda bakalavriat talabalari umumiy fizikaning «Optika» hamda «Kvant fizika» bo‘limlari bo‘yicha bajarishlari lozim bo‘lgan laboratoriya ishlarining tavsifnomalari berilgan. Qo‘llanma optika va kvant fizikaga oid laboratoriya ishlari va mashqlarni o‘z ichiga olgan. Mazkur qo'llanmadan tabiyot fanlari, kasb-ta’limi fakultetlari talabalari, oliy texnika o‘quv yurtlari, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari, o‘rta umumta‘lim maktab fizika o‘qituvchilari va o‘quvchilari ham foydalanishlari mumkin.

SUV RESURSLARIDAN MUKAMMAL FOYDALANISH VA MUHOFAZA QILISH

Darslik oliy o'quv yurtlarining bakalavriatlari va magistrantlari uchun mo'ljallangan. Shuningdek, darslikdan kasb-hunar kollejlari, ilmiy xodimlar va amaliyotchilar ham foydalanishlari mumkin. Darslikda mualliflar tomonidan katta hajmda to'plangan ma'lo motlar asosida suv resurslari, ularning zaxitalari va ularni boshqarish tahlil qilingan

AMALIY GEOGRAFIYA

Bugungi kunda akadcmik litsey va kasb hunar kollejlarida geografiya fanining o'rgan sh coirasi ancha o’zgartirilgan va umla geografiyaning amaliy masalalariga katla ahamiyal beriladi. Geografik masalalar va muammo laming o'rganiliahi va yechimiga qaratilgan “Amaliy geografiya” fanida zamonaviy fan-texnika yutuqlari, ekologik muaminolaming geografik jihallari, ularni 0‘quvchilaiga yetkazib berishda zHinonaviy pedagogik texnalogiyalar keng joriy etilishi davr talabidir. Kadrlar tayyorash milliy dastuiini amalga oshirishda sifal va ‘■amaradorlik ko'rsatgichlariga erishish uchun ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etishni lakomillashiirish, yangi shakl va uaiillami zamonaviy pedagogik texnologiyalami amaiiyotga joriy etish orqali amalga о sh Irish hozirgi kunning muhim masaJalaridan blridir.

КИМЁДА ФИЗИКАВИЙ УСУЛЛАР

Дарсликда асосий физикавий усулларнинг назариялари, кичик молекулали органик бирикмалар ва биополимерларнинг тузилиши ва хоссапарини Урганишда уларнинг ишлатилиши хдмда имкониятлари баён этилган. Дарслик унивсрситетларнинг кимё факультетлари тала-балари, магистрлари, аспирантлари, илмий ходимлари ва укитувчи-лари учун м^лжалланган.

ГИДРАВЛИКА

Техникада кузинча реал сутшушклар ^аракатини урганиигга турри келади. ^вракатдаги сукнушк о^имини уфганилганда унинг со^асини конфигурациясига, унда мавжуд буладиган эркин сирт, каверналар хамда уюрмаларни ^исобга олган ^олда о^имни гидродинамик, гидравлик параметрларини ани!$лаш керак булади. Айни^са узан, в^увур ва каналлардаги суювушк оврши мавжуд булган турли в$аршиликларни енгиш учун сарф в$илинадиган энергияни эрзсоблаш керак булади. Каналдаги гидравлик э^исоблаш учун узунлиги буйлаб энергияни йу^отилиши (тазийв^ни узунлик буйлаб йу^отилиши), ^амда канал, узанларда мавжуд булган ма^аллий тусшушрни енгишга сарф ^илинадиган энергияни (ма^аллий тазий^ни) йу^отилиши масалалари катта ахамиятга эга. Бу мавзу в^исман VI — бобда ёритилган эди.

IQLIMSHUNOSLIK

Darslikda glimning shakllanishiga to sir etuvchi fizik jarayonlar va iqlimshu noslikning umumiy masalaları bayon etilgan Radiasion geografik va sirkulyasion amillarning igiim zenezia va iqlimlarning tasnifidagi roli ko ni chiqilgan. Oma Osiyo iqlimining geologik va tarixiy a middag o omandag a 'zgarishlari va tebranishlars hilan bog'liq masalalar hamda antropogen tr'ur ostida iqlimning kelajakdagi mumkin bo'lgan o'zgarishlari yoritilgan.

Ф И З И К А

Куллаима география ва гидрометеорология йуналиши буйича таълим олаёттан талабалар учун мулжалланган. Кулланмада физика фанидаи лаборатория ишларини асосий мазмунлари ва уларнинг бажарииг учуй курсатма берилган.

MAKTABDA SON TUSHUNCHASINI O’QITISH METODIKASI

0 ‘zbekiston Respublikasining taraqqiyoti va istiqbolini ta’minlash, uning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy sohalarda yuksak o'zgarishlami amalga oshirilishi bilan bog'liq. Bu o'z navbatida bo’lajak mutaxassislardan kasbiy bilimlami, yuksak madaniyatni, ma'naviy yetuklikni va keng dunyoqarashni talab etadi. Ushbu talablar va intilishlar asosida raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash bugungi kunning muhim vazifalaridaii biriga aylanmoqda.

ЎЗБЕКИИСТОН ДАВЛАТЧИЛИГИ ТАРИХИ

Ҳозирги кунга кадар Олий таълим муассалари талабалари учун бирорта ҳам ўқув қўлланма ва дарслик яратилмаганини ҳисобга олиб тайёрланган ушбу ўқув қўлланмаси Ўзбек халки давлатчилиги тарихининг энг қадимги даврлардан ХIII асрнинг бошларига кадар бўлган даврини ўз ичига олади. Муаллиф давлатчилик тарихи масалалари бўйича сўнгги йилларда нашр этилган илмий адабиётлар ҳамда ёрдамчи фанлар тадкикотларидан кенг фойдаланиб мазкур кўлланмани яратишга харакат килган.

AGROMETEОROLOGIK KUZATISHLAR

Respublikamiz mustaqillikka erishgandan keyin oliy va o'ria max ns ta’limining butun tizimi tubdan qayta quriidi. ta'lim yo'nalishi va mutaxassisliklari tarkibida jiddiy islohotlar amalga oxhirildi. Prc/i-dentimiz olimlarimiz oldiga hozirgi davr talablariga javob beradigan darsliklar va o‘quv qo‘Hanmalar yaratish vazifasini qo'ydi. Shubha.siz. bu vazifa qishloq xo‘jaligini ilmiy asosda rivojlantiri-hda muhim ahamiyatga ega boMgan agrometeorologiya fani uchun ham taaluqlidir. Shu sababli keyingi yillarda qishloq xo'jaligi, agro va gidrometeorologiya sohasi bo'yicha oliy va o‘rta o‘quv yurtlarida agrometeorologiya tanini o'qitishga jiddiy e’tibor berilmoqda.

GIDRAVLIKADAN AMALIY MASHG'ULOTLAR

Uslubiy 'qo‘llarinia' 5140700 - Gidromctcorologiya va 5141100 - Gidrologiya (tarmoqlar bo‘yicha) bakalavriatura bosqichi ta’lim yo‘nalishlari namunaviy o‘quv rejalaridan o‘rin olgan “Umuniiy va maxsus gidravlika” hamda “Gidravlika” fanlari dasturlari asosida tayyorlanrii. l/nda suyuqliklaming asosiy fizik xususiyatlari, gidroslatik bosim, bosim kuchini hisoblash, oqirr.ning gidravlik clemcntlari, Bcmulli diagrammasi, quvurlar va kanallarni gidravlik hisoblashlar, tash lain alar, gidravlik sakrash va suv omborlarining suvdar* bo‘shash vaqtini aniqlash kabi mavzularga tcgishli bo'lgan amaliy mashg'ulotlami bajarishga oid uslubiy ko‘rsaimalar bcrildi. Uslubiy qo‘llanmadan “Gidromcteorologiya” va “Gidrologiya (larmoqlar bo'vicliaV’ yo‘nalishlari bakalavrlari bilan bir qatorda “Suv omborlari gidrologiyasi” kabi turdosh yo'nalishlar talabalari ham foydalanishlari mumkin

Қадимги туркий тил луғати

Туркий халқлар Евро Осиёнинг Марказий ва Шаркий ўлкаларининг туб аҳолиси бўлиб, жаҳоннинг энг кадимги тилларидан бири туркийда сўзлашувчилардир. Қадимги туркий тил хусусиятлари ҳақида нафақат туркий халклардан чиққан олимлар, балки Европа ва Американинг номдор олимлари тадқиқот ишларини олиб борганлар, бу тилни ўзлаштириш, туркийда ёзилган манбаларни ўрганишни енгиллаштириш учун комус ва сўзлик (глоссарий) лар тузганлар, йирик адабий манбаларнинг индекс-луғатларини яратганлар.

“Лексикография ва фразеографиянинг долзарб муаммопари (назария ва амалиёт) ”

Истикдолимкз берган имкониятлардан окилона фойдапана олаётган факультетимиз укитувчилари ва талаба ёшлари кундан-кунга юкори чуккиларга эришмокдапар. Факультетимиз жамоаси ва талаба ёшлари бугунги кунда укув, илмий ва маънавий-маърифий ишларда ютукларга эришмокдапар ва бундан кейин хам илм чуккиларини эгаллашда юксакларга интилишда астойдил харакат киладилар.