Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

HOZIRGI ZAMON TABIIY FANLAR KONSEPSIYASI

Tabiatda million-million turli-tuman tirik organizmlar yashaydi, bu organizmlar bir-birlari bilangina emas, balki ularni o'rab turgan notirik tabiat qismlari (havo, tuproq, suv, iqlim va hokazo) bilan ham uzviy bog'liq holda hayot kechif<1dilar. Har bir o'simlik, hayvon, mikroorganizmlar hayotiga quyosh, h:wo, suv, tuproq va boshqa ko'pgina unsurlar doimo ta'sir qilib turadi. Insoniyat ham tabiatning ajralmas bir bo'lagi bo'lib, u o'zining tirikligi uchun zarllr bo'lgan barcha narsalarni tabiatdan oladi.

СПОРТДА ПРОГНОЗЛАШТИРИШ ВА МОДЕЛЛАШТИРИШ

Ўзбекистон Республикаси Президенти ўзининг «Ўзбекистон XXI аср бўсағасида» асарида таъкидлаганидек халқимиз мустақилликка эришгач, эркин барқарор иқтисодиёт тамойилларини таъминловчи демократик давлатнинг кониституцион ва ҳуқуқий асосларини яратишга, шу асосида жамиятдаги маънавий ҳамда ахлоқий қадирятларнинг устуворлигини таъминлаб, давлат ташкил этиш ва бошқаришнинг янги тузумини қуришга эришдик.

Tuproqshunoslik va dehqonchilik

Darslik bakalavriatning 5111000 - Kasb ta’limi (5410700 - Yer tuzish va yer kadastri, 5430100 — Qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalashtirish, 5430200 — Qishloq xo‘jaligini elektrlashtirish va avtomatlashtirish, 5450200 - Suv xo‘jaligi va melioratsiya), 5311500 - Geodeziya, kartografiya va kadastr, 5410700 - Yer tuzish va yer kadastri, 5430100 - Qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalashtirish, 5430200 - Qishloq xo'jaligini elektrlashtirish va avtomatlashtirish, 5450200 - Suv xo‘jaligi va melioratsiya, 5630100 — Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi (suv xo‘jaligida) ta’lim yo'nalishlari Davlat ta’lim standartida tasdiqlangan soatlar hajmida subarid, arid mintaqada tarqalgan tuproqlar va sug‘oriladigan dehqonchilikka oid mumtoz nazariy va amaliy tushunchalar, yondashishlar Rossiya Federatsiyasi, ayrim Yevropa davlatlarining Oliy o‘quv yurtlarida bakalavrlarga qo‘yiladigan talablarni nazarda tutgan holda yoritilgan. Mavzular tarki'bi va mohiyati Rossiya Federatsiyasi va ayrim Yevropa davlatlari Oliy o‘quv yurtlarida bakalavrlar bilim darajasini qo^yiladigan talablarga mos ke

SPORTDA ILMIY TADQIQOTLAR

Jismoniy tarbiya institutlari va pedagogika oliy o‘quv yurtlari jismoniy tarbiya fakultetlari magistrantlari uchun mo‘ljallangan ushbu darslik dasturiga muvofiq yaratilgan bo‘lib, darslikda jamlangan materiallar boshlovchi olimga sport sohasida ilmiytadqiqotlar o‘tkazish uslubiyati va uni tashkil etish masalalarida yordam beradi

Jahon jurnulistikasi tarixi. Darslik

Darslikda jahon jumalistikasi tarixi ilk bor o'zbek tilida tizimli ravishda o z aksini topgan. Muallit1ar ushbu yo'naJi hda G'arb mamlakatlarida chiqqan nazari adabiyotlami o'rganib, Sharqdagi ommaviy kommunikatsiyalarga, Sharq madaniyatining cng muhim va a siy tarkibiy qismlaJidan bo'lgan qadimiy va o'lta asrlarda mazkur hududlarda amal qilib kelgan kommunikalsiya turlariga ko'proq e tibor berganlar. Yevropa va dunyo jumaJistikasi tarixi esa ronologik-muammoli tarzda bayon qilingan.

Tuproqshunoslik

Darslik qishloq xo’jalik oliy o’quv yurtlari agronomiya bakalavr ta’lim yo’nalishi bo’yicha o ’qiyotgan talabalar uchun mo’ljallangan. Darslikdan 5620100- Agrokimyo va agrotuproqshunoslik, 5620300- O ’simliklar himoyasi va karantini, 5620400- Qishloq xo’jalik ekinlari urug’chiligi va seleksiyasi, 5620500 - Qishloq xo’jaligi mahsulotlarini etishtirish, saqlash va ulami dastlabki qayta ishlash texnologiyasi, 5620800 - O ’rmonchilik, 5620900 - Ipakchilik, 5630100- Qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalashtirish bakalavr ta’lim yo’nalishlari bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar, tadqiqotchi o ’qituvchilar, ilmiy xodimlar, agronomiya tuproqshunoslik va agrokimyo mutaxassisliklari bo’yicha tayyorlanayotgan magistrlar, aspirantlar, dehqon fermer xo’jaliklari xodimlari, qishloq va suv xo’jaligi sohasida ishlayotgan mutaxassislar va keng kitobxonlar ommasi foydalanishi mumkin. U “Tuproqshunoslik” fani bo’yicha qabul qilingan Davlat ta’lim standartlaritalablari asosida yozilgan va to’liq javob beradi. Parslik ikki qismdan iborat.

Tuproqshunoslik

Darslik qishloq xo’jalik oliy o’quv yurtlari agronomiya bakalavr ta’lim yo’nalishi bo’yicha o ’qiyotgan talabalar uchun mo’ljallangan. Darslikdan 5620100- Agrokimyo va agrotuproqshunoslik, 5620300- O ’simliklar himoyasi va karantini, 5620400- Qishloq xo’jalik ekinlari urug’chiligi va seleksiyasi, 5620500 - Qishloq xo’jaligi mahsulotlarini etishtirish, saqlash va ulami dastlabki qayta ishlash texnologiyasi, 5620800 - O ’rmonchilik, 5620900 - Ipakchilik, 5630100- Qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalashtirish bakalavr ta’lim yo’nalishlari bo’yicha ta’lim olayotgan talabalar, tadqiqotchi o ’qituvchilar, ilmiy xodimlar, agronomiya tuproqshunoslik va agrokimyo mutaxassisliklari bo’yicha tayyorlanayotgan magistrlar, aspirantlar, dehqon fermer xo’jaliklari xodimlari, qishloq va suv xo’jaligi sohasida ishlayotgan mutaxassislar va keng kitobxonlar ommasi foydalanishi mumkin. U “Tuproqshunoslik” fani bo’yicha qabul qilingan Davlat ta’lim standartlaritalablari asosida yozilgan va to’liq javob beradi. Parslik ikki qismdan iborat.

Улғайиш физиологияси

Ушбу китоб кенг китобхонлар оммасига мўлжалланган.

SPORTDA ILMIY TADQIQOTLAR

Jismoniy tarbiya institutlari va pedagogika oliy o‘quv yurtlari jismoniy tarbiya fakultetlari magistrantlari uchun mo‘ljallangan ushbu darslik dasturiga muvofiq yaratilgan bo‘lib, darslikda jamlangan materiallar boshlovchi olimga sport sohasida ilmiytadqiqotlar o‘tkazish uslubiyati va uni tashkil etish masalalarida yordam beradi.

Sport va milliy o'yinlar

Umumiy bosqich uchun "Futbol" darsligi, ixtisoslashtirilmagan jismoniy tarbiya oliy o'quv yurtlari talabalariga mo'ljallangan. U jismoniy tarbiya mutaxassilari (maktab, kollej, litseylar va oliy o'quv yurtlari jismoniy tarbiya o'qituvchilari) o'quv rejasi va dasturiga muvofiq tuzilgan. Ushbu darslikni yozishda mualliflar tomonidan futbolga tegishli asosiy savollar yoritilgan. Ayniqsa, dunyo futboli tarixi, hamda O'zbekistonda mustaqillik davrlarida futholga berilgan e'tibor va uning shiddat bilan rivojlanib borayotganligi haqida ma'lumotlar keltirilgan, o'yin texnika va taktikasi nazariyasi asoslari, maxsus sifatlarni rivojlantirish bo'yicha ko'rsatmalar berilgan. Aynan, boshlangich tayyorgarlik davrida texnik-taktik usullarni o'rgatish va takomillashtirish bo'yicha vosita va uslubiyatlar hususiyatlarini ochib berishga asosiy e'tibor qaratilgan.

Tuproqlar geografiyasi

Darslikda “Tuproqlar geografiyasi” fanining nazariy asoslari, tuproq hosil qiluvchi asosiy omillar, umuman tuproqlaming barcha xususiyatlari, tasnifi, tuproqlar geografiyasining umumiy qonuniyatlari hamda tuproq - geografik rayonlashtirish masalalari alroflicha yoritilgan. Shuningdek, issiqlik mintaqalari bo‘yicha dunyo tuproqlari hamda tekislik va tog‘oldi - tog‘ provinsiyalari bo‘yicha 0 ‘zbekiston tuproqlari geografiyasiga majmuali tavsif berilgan. Eng asosiylaridan biri - tuproqlaming tabiat - jamiyat hayotidagr ahamiyati va ulami muhofaza qilish muammolari ham keng bayon etilgan. Mazkur darslik pedagogika oliy ta’lim muassasalarining „Geografiya o‘qitish metodikasi” ta’lim yo‘nalishi bakalavriat talabalari uchun mo‘ljallab yozilgan bo‘lsa-da, undan biologiya - tuproqshunoslik, melioratsiya ta’lim yo‘nalishlari talabalari va sohaga yaqin boshqa qiziquvchilar ham foydalanish imkoniyatiga egadirlar. Darslik tuproqlar geografiyasiga oid barcha nazariy asoslar, tuproq hosil bo‘lishining omillari, tuproqlaming geografik tarqalish qonuniyatlari, ahamiyati va muhofaza qilish masalalari yoritilgan. Shuningdek, Yer shari va 0 ‘zbekiston tuproqlari geografiyasi atroflicha tavsiflangan.

Tashqi iqtisodiy faoliyat (TIF) da tovar va xizmatlarni sertifikatlash

Ushbu darslikda tovar va xizmatlarni "Tashqi iqtisodiy faoliyat (TIF) da tovar va xizmatlarni sertifikatlash" bozor qonunlari asosida istemolchilarning eksport, import tovarlari va xizmatlariga bo`lgan talablarini davlat miqyosida amalga oshirish yoritilgan.

Tuproq bonitirovkasi va xaritalash

Darslik “Tuproq bonitirovkasi va xaritalash” fani dasturiga muvofiq tuzilgan bo‘lib, O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 28 iyul 2017 yildagi 434 -sonli buyrug‘iga asosan qishloq xo‘jaligi oliy o‘quv yurtlarining 5620100- agrokimyo va agrotuproqshunoslik ta’lim yonalishi talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan. Darslik ikki qismdan tashkil topgan bolib, birinchi qismi tuproq bonitirovkasiga oid bo‘lib, Davlat kadastri tizimini yuritishda tuproqning sifati, unumdorlik darajasi, uning o‘ziga xos tabiiy-iqtisodiy mintaqada joylashganligi bo‘yicha ilmiy ma’lumotlar keltirilgan. Tuproqni bonitirovkalashning uslublari, bajarish bosqichlari yoritilgan. Sug‘oriladigan hamda lalmikor yerlarni bazali bonitirovka shkalasi berilgangan. Ushbu qismda shuningdek, sug‘oriladigan, lalmikor tuproqlarni bonitirovkalashda tuproqning asosiy xususiyatlari va tabiiy sharoitlariga ko‘ra pasaytirish omillari yoritilgan. Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlarning qiymat bahosini, me’yoriy narxini aniqlash, qishloq xo‘jaligi ekinlarining hosildorligini rejalashtirish kabi ma’lumotlar berilgan. Darslikning ikkinchi qismi tuproqni xaritalashga oid bo‘lib, tuproqni xaritalash fanining maqsad va vazifalari, rivojlanish tarixiga oid ma’lumotlar keltirilgan. Tuproqni xaritalash usullari, tuproq xaritasining turlari, xarita tuzishning tayyorgarlik, dala va kameral analitik bosqichlari batafsil yoritilgan. Darslikning oxirida ushbu fan bo‘yicha amaliy mashg’ulotlarni bajarish bo‘yicha ko‘rsatmalar berilgan.

Tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi.

Daislik “Tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi” fani dasturiga muvofiq tuzilgan b o iib , 0 ‘zbekiston Respublikasi Oliy va o ‘rta maxsus ta iim vazirligining 2018 yil 27 martdagi 274-sonli buyrug‘iga asosan 5141000-Tuproqshunoslik ta iim yo‘nalishi talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etiladi. Darslikda: fanning asoslari, tuproq suvining shakllari, sifati, bugianish, sarflanish, qurg‘oqchilik va uning kelib chiqish sabablari, sug‘orish m elioratsiyasi, tuproqning nam lik rejimi, gidromodul rayonlashtirish, qishloq xo‘jalik ekinlarining sug'orish texnikasi, suv balansi, sug‘orish turlaii va usullari, sug‘orishni rejalashtirish, sug'orish texnikasi, tuproqlaming sho‘rlanishi va tuz to ‘planish sabablari, zovurlar tiplari va ulardan foydalanish, yerlami sho‘rlanishini va botqoqlanishini oldini olish hamda unga qarshi kurashish chora tadbirlari, qumlarni melioratsiya qilish va ulardan oqilona foydalanish, sho‘rlangan tuproqlar, ularning melioratsiyasi, tuproq meliorativ izlanishlar- m elioratsiya qilinadigan maydonlarda tajriba o‘tkazish mavzulari yoritilgan

Tuproq bonitirovkasi

Darslik «Tuproq bonitirovkasi» fani dasturiga muvofiq tuzilgan. Darslikda Davlat kadastri tizimini yuritishda tuproqning sifati, unumdorlik darajasi, uni o‘ziga mansub tabiiy iqtisodiy mintaqada joylashganligi bo'yicha ilmiy asoslangan ma’lumotlar keltirilgan. Darslikda tuproqni bonitirovkalash uslublari, ishlami davrlari, ya’ni tayyorgarlik, dala ishlari, kameral - tahlil ishlari mazmuni yoritilgan. Sug'oriladigan, lalmikor yerlami bazali bonitirovka shkalasi keltirilgan. Sug‘oriladigan, lalmikor tuproqlami bonitirovkalashda tuproqning asosiy xususiyatlari va tabiiy sharoitlariga ko‘ra pasaytirish omillari yoritilgan. Qishloq xo‘jaligiga mo'ljallangan yerlami qiymat bahosini (me’yoriy narxini) aniqlash, qishloq xo'jaligi ekinlarining hisoblab chiqilgan me’yoriy hosildorligi, yalpi mahsulot va daromad ko'rsatkichlari tavsifi berilgan. Darslik universitetlaming agrokimyo va agrotuproqshunoslik, tuproqshunoslik, tuproq bonitirovkasi yo'nalishlari uchun yozilgan bo'lib, undan yer tuzuvchilar, agroiqtisodchilar, agronomlar va boshqa qishloq xo'jalik hodimlari hamda qishloq xo'jalik kollejlari talabalari foydalanishlari mumkin.

Комплексирование информационно-измерительных устройств летательных аппаратов

Учебное пособие делится на шесть глав. На основе анализа развития приборного оборудования ЛА и современного его уровня обосновывается необходимость совместного использования различных измерителей для повышения точности и надежности измерений