Unilibrary. Oliy ta'lim muassasalarining yagona elektron kutubxona axborot tizimi.

Теория механизмов и машин

Теория механизмов и машин (ТММ) излагает научные основы создания новых машин и механизмов, методы их построения и методы теоретического и экспериментального исследования.

IQLIM O’ZGARISHI VA EKOLOGIK MOSLASHUV

Kirish. Iqlim o’zgarishi, uning barqarоr emasligi nafaqat оlim va tadqiqоtchilar nigоhida, balki butun dunyo jamоatchiligi ko’z o’ngida yorqin aks etmоqda. Оb-havоning kеskin o’zgarishi natijasida yuz bеrayotgan to’fоnlar, suv tоshqinlari, tsunamilar bir tоmоndan qurg’оqchilik, jazirama issiqlar, muzliklarning jadal erishlari ikkinchi tоmоndan anоmal, ya’ni nооdatiy ko’rinishga ega bo’lmоqda. Shu sоhaning mutaхassisi bo’lmagan kishilarga bunday iqlim o’zgarishlarini idrоk etish va tushunish оsоn emas, albatta. Tabiiy оfatlar kеskin o’zgarishlar bo’lmagan kishilik jamiyati davrlarida ham оzmi-ko’pmi ularni tashvishga sоlib turgan.

Arxitekturaviy loyihalash

Tashqi konstruksiyalarning qanchalik issiqlik o‘tkazishini bilish uchun, u albatta hisob-kitob qilinib ularning kurakli qalinliklari topiladi. Shu maqsadda issiqlikni kam o‘tkazadigan maturiallar va durazalar sathi kichraytirilib olinadi.

Uy-joy kommunal xo’jaligi va servis asoslari

Uy-joy kommunal xo’jaligi sohaning turli tarmoqlariga tegishli bo’lgan korxonalar, tashqilotlar, uyushmalar va hokazo xo’jaliklar yig’indisidan tashqil topadi va umumiy qoida-qonuniyatlar hamda oldiga qo’yilgan maqsad-vazifalariga asoslangan holda yagona tizim sifatida faoliyat ko’rsatadi.

Transport vositalarida qo’llaniladigan nometal materiallar

Dastlab bunday materiallardan uchish apparatlarida foydalanilgan. Konstruktsion materiallarning yangi avlod kompozitsion material deb nomlanib ularning yaratilishi materialshunoslik sohasini sifat jihatdan yuksaltirdi.

Transport vositalari detallarining ishlash qobiliyatini tiklash

Avtomobil transportining mustaqil mamlakatimizni xalq xo‘jaligini rivojlantirishda respublikamizni korxonalariga, tashkilotlariga va aholisiga ko‘rsatayotgan transport xizmati katta ahamiyatga egadir.

Materialshunoslik

Materialshunoslik fanning jahon ilm–fanning jahon ilm-faniga integratsiyasi sodir bo’ladi, zamonaviy ilm–fan va texnologiyalarining muhim muammolarini hal etishda halqaro miqyosdagi ilmiy yutiqlardan foydalaniladi.

Issiqlik texnik uskunalari

Qo’lingizdagi o’quv-uslubiy majmua “Issiqlik texnik uskunalari” fanini o’rganish jarayonida sizning mustaqil ishlashingizni tashkil etishga mo’ljallangan. Majmua ikki qismdan iborat: “O’quv predmetiga kirish” va “Reja-topshiriqlar va o’quv - uslubiy materiallar”.

Avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishning texnologik jihozlari

Fanni o’qitishdan maqsad – talabalarga zamonaviy avtomatlashtirilgan mashinasozlik ishlab chiqarishning texnologik jihozlarining turlari, tuzilishi, ishlatilish ko’lami, hisoblash asoslari va ulardan foydalanish bo’yicha yo’nalish profiliga mos bilim, ko’nikma va malaka darajasini ta’minlashdir

Tribotexnika

Insоniat ishqаlаnish хоdisаsidаn unumli fоydаlаnishni o‘rgаnib оldi, lеkin uni hаmmа sirlаrini o‘rgаnib bo‘lgаni y o‘q. “Tribоtехnikа” fаni tаbiаt хоdisаsi bo‘lgаn ishqаlаnishni, ishqаlаnish nаtijаsidа yeyilish jаrаyonini sоdir bo‘lishini tushunishgа yordаm bеrаdi.

Dehqonchilik

Tuproqni har tomonlama yaxshilash, hosildorligi va iqtisodiy samaradorligini oshirish qishloq xo‘jaligini kelgusidagi rivojining muhim masalalaridan biridir. Ishlab chiqarishning har qanday vositalaridan to‘g‘ri va samarali foydalanish ko‘p jihatdan uning eng muhim xususiyatlarini qanchalik chuqur va har tomonlama o‘rganishga bog‘liq. Bu eng avvalo tuproqqa tegishli e'tibor berib undan oqilona foydalanish, tuproqning unumdorligini oshirish, tuproqning sifati, bonitirovkasi, iqtisodiy bahosini, muhofazasini bilish, tuproqqa ishlov berish usullari, o‘g‘itlash, tuproqning fizik xossalari asosida, qulay agrotexnika muddatlaridan va muayyan texnologik ketma-ketlikdan foydalanish, tuproq eroziyasiga, sho‘rlanishiga, zichlanishiga va boshqalarga qarshi tadbirlar muayyan elementlar aniq qonunchilik yo‘li bilan boshqarishni talab qiladi.

Noan’anaviy organomineral o‘g‘it olish texnologiyasi va ularni qo‘llash

Mazkur majmuada tuproqlarning antropogen ta'sirlarga qarshiligining kamayishi, eroziya jarayonlari kuchayishi, fizikkimyoviy xususiyatlari yomonlashib, agronomik qimmatli hisoblangan agregatlik tarkibi buzilishiga olib keladi. Bir so`z bilan aytganda, tuproqlarning degradatsiyasi sodir bo`ladi. Shuning uchun tuproq unumdorligini oshirishda, ularni organik modda va oziq elementlar bilan boyitish va qishloq xo`jalik ekinlaridan yuqori hosil olish uchun dehqonchilikda o`g`it qo`llash, almashlab ekish va boshqa bir qator agrotexnik tadbirlarni keng joriy etish tavsiya etilishi haqida bayon etilgan.

Tuproqshunoslikda GAT texnologiyalar

Ko‘plab davlatlarda maxsus milliy va viloyat miqyosidagi organlar tuzilgan bo‘lib, ularning vazifalariga: Geoaxborot tizimi va avtomatlashtirilgan kartografiya,davlat harbiy siyosatini geoinformatikada formallashtirish, milliy rejalashtirish, huquqiy muammolarni o‘z ichiga olgan geografik axborotlarni sir saqlagan holda yig‘ish va tarqatish va boshqa vazifalar kiradi. O‘zbekistonda 1991-92 yillarda O‘zdavgeologqo‘mita fondi tomonidan Markaziy Qizilqumning 1:50000 masshtabli kartografik ma’lumotlar bazasini yaratishni o‘z ichiga olgan geoaxborot tizimi tuzilgan edi.

Nazorat o'lchash asboblari va avtomatika

Axborot tizimida o‟lchashlar va o‟lchash vositalari katta ahamiyatga egadir. O‟lchashlar o‟tkazilmaydigan birorta ham xalq xo‟jaligi tarmoqlarini topib bo‟lmaydi, ayniqsa, aniq fanlar sohasida o‟lchashlar alohida ahamiyatga ega.

Intensiv mevachilik

Mazkur majmuada olma yetishtirishni yanada yaxshilashda yangi, serhosil, mevasi sifatli bo’lgan olma navlarini sinovdan o’tkazish va ularni keng ishlab chiqarishga joriy qilish, ilg’or agrotexnika tadbirlarini qo’llash, zararkunanda va kasalliklarga qarshi uyg’unlashgan himoya usullarini amaliyotga tadbiq qilish, olma kasalliklariga qarshi kurashda kasallik rivojlanishini oldini oluvchi va davolash xususiyatiga ega preparatlardan foydalanish, olma ko’chatlarining virusdan tozalangan payvandtaglarda virussiz navlarni payvandlash orqali yetishtirish, hosilni yig’ib olish, qadoqlash va sovuqxonalarda saqlash usullarini yanada takomillashtirish hamda fermer va agronomlarning bilimlarini, zamonaviy bog’dorchilik yangiliklariga uyg’un holda, oshirishlarini ta‘minlash zarur. Ayniqsa, pakana payvandtaglarda yetishtirilayotgan olma daraxtlarini zamonaviy sug’orish usullaridan biri bo’lgan tomchilatib sug’orish tizimini qo’llash orqali o’stirish nafaqat hosildorlikning yuqori bo’lishiga, balki uzoq yillar davomida sifatli meva olish imkoniyatini yaratadi.

O'simlikshunoslik

Mazkur majmuada fan-texnika taraqqiyoti natijasida keyingi yillarda qishloq xo‘jaligining yangi, zamonaviy texnikalar, intensiv tipdagi navlar, duragaylar, o‘g‘itlarning yangi, samaradorligi yuqori shakllari, turli pestitsidlar, biologik faol moddalar bilan ta’minlanishi, turli yo‘nalishdagi ilg‘or texnologiyalarning yaratilishi, bozor iqtisodiyoti sharoitida faoliyat ko‘rsatish uchun tayyorlanayotgan mutaxassislarning chuqur, serqirra, malakali bilimga ega bo‘lishini talab qiladi.